Τα μηνύματα του Τολστόϊ, του Τόλκιν και του Ομήρου για τον πόλεμο, μέσα από τα έργα τους.


Ο πόλεμος, είναι από μόνος του ένα έγκλημα της ανθρωπότητας. Τα αίτιά του, δεν είναι της παρούσης να αναλυθούν. Δυστυχώς όμως, παραμένει μια αιματηρή διέξοδος της λύσης των διαφορών μεταξύ των κρατών. Η λογοτεχνία, δε θα μπορούσε να μείνει ανεπηρέαστη και ασυγκίνητη από τους πολέμους. Αριστουργήματα της πένας που σήμερα απολαμβάνουμε, έχουν γραφτεί έχοντας ως έμπνευση τον πόλεμο, τις αρετές που επιδεικνύουν οι άνθρωποι σε αυτόν, αλλά και την ίδια του τη φρίκη.

Πόλεμος και Ειρήνη, Λέοντας Τολστόϊ


Αν η λογοτεχνία έρθει στην ίδια πρόταση με τον πόλεμο, τότε ο πρώτος συνειρμός αφορά το μεγαλειώδες αυτό αριστούργημα. To έργο αυτό πραγματεύεται μια εποχή που αποδείχθηκε –μετέπειτα- πολύ κρίσιμη για την εξέλιξη της Ευρώπης. Οι Ναπολεόντιοι Πόλεμοι, χρησιμοποιούνται από τον Λέοντα Τολστόϊ, όχι για να εξιστορηθούν, αλλά για να αποδειχθούν διαχρονικά στοιχεία της ανθρώπινης φύσης. Σε αυτό το έργο, ο Λέοντας Τολστόϊ, μας θυμίζει τον Θουκυδίδη και τον Πελοποννησιακό Πόλεμο, στον οποίο παρακαλεί τον αναγνώστη να δώσει προσοχή γιατί ό,τι έγραφε, θα το άφηνε ως «κτήμα ες αει», δηλαδή, πως ό,τι έγινε, θα γίνεται πάντα, με άλλα μέσα ίσως. Ανάγκη και ελευθερία και η σχέση τους με την εξουσία και την ωμή δύναμη, αποκαλύπτουν μέσα από αυτό το αριστούργημα πως ο άνθρωπος πολλές φορές αγαπά το καλό αλλά ρέπει προς το κακό.

Άρχοντας των Δαχτυλιδιών, Τζ. Ρ. Τόλκιν


Η ταινία που έκανε μικρούς και μεγάλους να μπουν σε έναν άλλον, συναρπαστικό κόσμο, είχε τη βάση της στο βιβλίο του Τόλκιν. Αυτό το βιβλίο, δεν είναι τίποτε άλλο από ένα τέλειο έργο που μεταφέρει την ουσία του πολέμου. Γραμμένο ανάμεσα σε οδυνηρά έτη για την Ευρώπη και τον κόσμο, (1937-1949) ο Τόλκιν υπονοεί ως Μόρντορ τη ναζιστική Γερμανία που επιθυμεί να κατακτήσει την Ευρώπη και όλους του συμμάχους του Φρόντο που έχει υπό την ευθύνη του την προστασία των Δαχτυλιδιών, τους μεταφέρει ως τους συμμάχους που αντιστάθηκαν και τελικά επικράτησαν. Η τριλογία του Τόλκιν, έχει γραφεί με παιδικό τρόπο έτσι ώστε μια παιδική ψυχή να μπορέσει να καταλάβει πώς γίνονται οι πόλεμοι και ταυτόχρονα, ένας ενήλικας να μπορέσει να αποσυμβολίσει τους λόγους που συμβαίνουν οι πόλεμοι. Ο Φρόντο, μόλις στο τέλος της ιστορίας γίνεται ένας «ήρωας» όπως τον έχουμε στο μυαλό μας. Μέχρι τη στιγμή που συνειδητοποιεί πως τα Δαχτυλίδια και η ειρήνη έχουν έρθει ως πεπρωμένο πάνω του, είναι ένας άνθρωπος που διστάζει και αναρωτιέται γιατί είναι εκείνος που πρέπει να συμμετάσχει σε όλο αυτό. Η ταπεινοφροσύνη και η αγνότητα, είναι στον Τόλκιν αυτό που μπορεί να γίνει το αντίδοτο της μανίας καταστροφής.

Ομήρου, Ιλιάδα


Είναι το μεγαλειώδες έργο που ολόκληρος Μέγας Αλέξανδρος διάβαζε καθημερινά. Πρόκειται για ένα μεγαλειώδες έπος το οποίο εξιστορεί τα ανθρώπινα πάθη και πως αυτά ξεκινούν από την ψυχή και τελικά καταλήγουν στο να εξελίσσονται σε πολέμους. Πέραν από την εξιστόρηση του Τρωϊκού Πολέμου, ο Όμηρος περιγράφει σε όλο το μήκος και το πλάτος του περιεχομένου του έπους, την ανθρώπινη αλαζονεία και την απληστία που είναι στην ουσία τα πάθη που οδηγούν τους ανθρώπους σε οριστική ρήξη και εχθροπραξίες. Η Νέμεσις έρχεται ως τιμωρία που τελικά δεν μπορεί να αλλάξει τους χαρακτήρες που υπέπεσαν στα ολέθρια πάθη, όμως μένει σαν κληρονομιά στους επόμενους…

ΠΗΓΗ