Η κληρονομιά του Τόλκιν

Αν και η πρώτη έκδοση του «Αρχοντα των δαχτυλιδιών» το 1954 δεν ξεπέρασε τα 3.000 αντίτυπα, ο Τζον Ρόναλντ Ρόιελ Τόλκιν (1892-1973) επηρέασε όσο λίγοι την κουλτούρα του δεύτερου μισού του 20ού αιώνα και των αρχών του 21ου. Ο Τόλκιν ενθουσίασε το αναγνωστικό κοινό επειδή του μίλησε μέσα από μύθους και αρχέτυπα βαθιά ριζωμένα στο συλλογικό ασυνείδητο. Ειδικά το ευρωπαϊκό και αμερικανικό αναγνωστικό κοινό μπορούσε να αναγνωρίσει αμέσως τους χαρακτήρες που πρωταγωνιστούν στον «Αρχοντα των δαχτυλιδιών» και το «Χόμπιτ»: νάνους, ξωτικά, δράκοντες, γίγαντες, τελώνια, μάγους. Ταυτόχρονα, τα βιβλία του κυκλοφόρησαν σε μια εποχή κατά την οποία ο κόσμος, εν μέσω Ψυχρού Πολέμου, είχε ανάγκη από ένα νέο είδος ήρωα. Τον βρήκε στο Φρόντο, τον νεαρό, μικροσκοπικό Χόμπιτ, που, χωρίς να είναι κάποιος σπουδαίος μάγος ή πολεμιστής, αναλαμβάνει να κουβαλήσει την τύχη ολόκληρου του κόσμου επάνω του. 

Σημαντικό ρόλο στη διάδοση του έργου του έπαιξε επίσης ο απίστευτα λεπτομερής κόσμος που δημιούργησε, ένας κόσμος με δική του γεωγραφία, ιστορία, γλώσσες και πολιτισμούς, που φαντάζει πραγματικός.




Η επίδραση που άσκησε στη σύγχρονη δυτική –και όχι μόνο– κουλτούρα ξεκίνησε δεκαετίες πριν από τις κινηματογραφικές ταινίες. Η λογοτεχνία της επικής φαντασίας άνθησε, χιλιάδες συγγραφείς πλημμύρισαν την αγορά με τις δικές τους ιστορίες, εκατοντάδες ταλαντούχοι σχεδιαστές και ζωγράφοι μετέφεραν τις εικόνες της Μέσης Γης στον καμβά, στο χαρτί, στις οθόνες των υπολογιστών, ενώ πάμπολλα μουσικά συγκροτήματα, μεταξύ τους και οι Led Zeppelin, έγραψαν στίχους και μουσική εμπνευσμένα από τον κόσμο της Μέσης Γης. Ο κόσμος της ψυχαγωγίας επηρεάστηκε καταλυτικά και αμέτρητα παιχνίδια, επιτραπέζια και ηλεκτρονικά, βασίστηκαν στη μυθολογία που ανέστησε ο Τόλκιν μέσα από τα βιβλία του. Ας μην ξεχνάμε ότι το διαδικτυακό παιχνίδι-φαινόμενο War of Warcraft βασίζει τους χαρακτήρες του στις μαγικές φυλές του Τόλκιν.

Ο καθηγητής Τόλκιν άφησε πίσω του μια σπουδαία κληρονομιά: έναν πιστευτό εναλλακτικό κόσμο, μέσα στον οποίο η ανθρώπινη φαντασία μπορεί να πετάξει ελεύθερη.

* Ο κ. Θωμάς Μαστακούρης είναι δικηγόρος, συγγραφέας, μεταφραστής και αρθρογράφος. Εχει γράψει τη μελέτη πάνω στο έργο του Τόλκιν, «Ρίζες και φύλλα της Μέσης Γης» (εκδ. Αίολος), έχει μεταφράσει αρκετά έργα του και δύο βιογραφίες του.

Πηγή: www.kathimerini.gr